Πολλά από τα χριστουγεννιάτικα έθιμα έχουν χαθεί στο χρόνο, όμως κάποια παραμένουν και γιορτάζονται μέχρι σήμερα και στον νομό Λάρισας.
Ένα από αυτά τα έθιμα είναι η «γουρουνοχαρά». Και όταν λέμε χαρά, εννοούμε το γλέντι με το σφάξιμο και το ψήσιμο του γουρουνιού. Πρόκειται για ένα έθιμο που γιορτάζεται σε ορισμένα χωριά της περιοχής, ενώ στη Λάρισα αναβιώνει από τους κατοίκους της συνοικίας της Φιλιππούπολης οι οποίοι έλκουν την καταγωγή τους από την Ανατολική Ρωμυλία.
Οι κάτοικοι της περιοχής και οι γυναίκες τους εκείνες τις ημέρες της γιορτής μαγειρεύουν παραδοσιακά φαγητά της Ανατολικής Ρωμυλίας με μεράκι.
Τα φαγητά είναι πικάντικα και προσφέρονται στους επισκέπτες μαζί με το χοιρινό κρέας και άφθονο κρασί. Οι Φιλιππουπολίτες ξεκινούν το Χριστουγεννιάτικο έθιμο από την παραμονή των Χριστουγέννων με τα παραδοσιακά κάλαντα και ολοκληρώνεται με την γουρουνοχαρά.
«Μπαμπαλιούρια»
Σε περιοχές της Ελασσόνας ένα από τα παραδοσιακά έθιμα που συναντά κανείς κατά την περίοδο των εορτών της Πρωτοχρονιάς είναι τα «Μπαμπαλιούρια».
Σύμφωνα με την παράδοση διάφορες ομάδες ανδρών μεταμφιέζονται φορώντας μάσκες ζώων, φαρδιά παντελόνια και τριγυρίζουν στα χωριά για να μοιράσουν ευχές. Τα «Μπαμπαλιούρια» ξεκινούσαν από την εκκλησία και γύριζαν σε όλα τα σπίτια του χωριού, ειδικά σε εκείνα που είχαν κάποιον που γιόρταζε, έλεγαν κάλαντα και κατέληγαν στην πλατεία.
Οι μεταμφιεσμένοι φορούν πάνω τους κρεμασμένα κουδούνια οι ήχοι των οποίων δίνουν το μήνυμα της έναρξης της νέας χρονιάς. Το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς σε πολλά σπίτια κόβεται και η παραδοσιακή κρεατόπιτα με το χρυσό φλουρί, προσφέροντας τύχη σε όποιον το βρει για την νέα χρονιά.
Ένα από τα ενδιαφέροντα έθιμα της Πρωτοχρονιάς είναι και το δρώμενο «Καμήλες και Ντιβιτζήδες». Το συναντάμε στο Μεγάλο Μοναστήρι της Λάρισας. Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά πρωτοχρονιάτικα έθιμα της ανατολικής Ρωμυλίας που στοχεύει στην ανταλλαγή ευχών για καλοχρονιά. Κατά τη διάρκεια του δρώμενου χορεύεται ένας χορός με την μορφή ζωναράδικου με τους άντρες να πραγματοποιούν εντυπωσιακές φιγούρες.
Το άκραντο νερό
Τα μεσάνυχτα της παραμονής των Χριστουγέννων γίνεται το λεγόμενο «τάισμα» της βρύσης. Οι κοπέλες, τα χαράματα των Χριστουγέννων, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση «για να κλέψουν το άκραντο νερό».
Το λένε άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή. Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και όπως γλυκό είναι το μέλι, έτσι γλυκιά να είναι και η ζωή τους.
Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την «ταΐζουν», με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Έλεγαν μάλιστα πως όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα στεκόταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο.
Έπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, «κλέβουν νερό» και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια.
Κλωνάρια κέδρου
Σε πολλά χωριά της Θεσσαλίας, επιστρέφοντας από την εκκλησία στο σπίτι, τα κορίτσια βάζουν παραδίπλα στο αναμμένο τζάκι κλωνάρια κέδρου που τα ξεδιαλέγουν, ενώ τα αγόρια τοποθετούν κλαδιά από αγριοκερασιά.
Τα μικρά αυτά κλαδιά δέντρων αντιπροσωπεύουν τις προσωπικές τους επιθυμίες για την πραγματοποίηση μιας όμορφης ζωής.
Φροντίζουν μάλιστα τα κλαδιά αυτά να είναι λυγερά και παρακολουθούν με ενδιαφέρον ποιo κλωνάρι θα καεί πρώτο, καθώς λένε πως αυτό είναι καλό σημάδι για το κορίτσι ή το αγόρι, αντίστοιχα, και συγκεκριμένα πως θα είναι αυτό που θα παντρευτεί πρώτο.
Πηγές: askitikon.eu, ΑΠΕ ΜΠΕ
