Εικόνες αποκάλυψης δίνει σήμερα το Νότιο Πήλιο, εικόνες που θυμίζουν την πρωτοφανή για τη χώρα μας κακοκαιρία Daniel πριν από τρία χρόνια. Μόνο που αυτή τη φορά η βροχόπτωση δεν ήταν ούτε ακραία, ούτε πρωτοφανής, δημιουργώντας ερωτήματα γιατί η περιοχή παρουσιάζει σήμερα μια τέτοια εικόνα διάλυσης.

Η κακοκαιρία που κορυφώθηκε την 28η Οκτωβρίου στη Μαγνησία και στις Σποράδες, προκάλεσε υπερχείλιση ρεμάτων αλλά και κατάρρευση δρόμων με αποτέλεσμα να αποκοπούν ολόκληροι οικισμοί. Πλατανιάς, Μηλίνα και Χόρτο βρέθηκαν στο επίκεντρο της κακοκαιρίας. Τα νερά εισέβαλαν σε δρόμους, αυλές και σπίτια.

Το χωριό στον Πλατανιά κόπηκε στα δύο μετά την υπερχείλιση του Χαλορέματος με συνέπεια περίπου 50 κάτοικοι να εγκλωβιστούν, ενώ ένας ηλικιωμένος τραυματίστηκε από φρεάτιο κατά τη διάρκεια πλημμύρας και χρειάστηκε η επέμβαση της ΕΜΑΚ για να τον απεγκλωβίσουν με βάρκα.

«Πρέπει η προστασία της περιοχής να έρθει άμεσα. Δεν γίνεται να τρέμουμε σε κάθε κακοκαιρία» λέει στο in ο Δήμαρχος Νοτίου Πηλίου.

Στη Μηλίνα, μεγάλες ποσότητες νερού κατέκλυσαν το οδικό δίκτυο, ενώ σε παραθαλάσσια σημεία η θάλασσα βγήκε στο οδόστρωμα. Χείμαρροι παρέσυραν πέτρες, λάσπες και κορμούς δέντρων, δημιουργώντας επικίνδυνες συνθήκες και καθιστώντας αδύνατη τη διέλευση σε πλημμυρισμένο τμήμα του δρόμου προς το Τρίκερι.

Στη Λύρη, οι επιπτώσεις της κακοκαιρίας ανέδειξαν εκ νέου το πρόβλημα της πρόσβασης και της λειτουργίας βασικών υποδομών. Τμήμα δρόμου που είχε παραδοθεί το καλοκαίρι, στο πλαίσιο των έργων αποκατάστασης και ανθεκτικότητας μετά τον Daniel, υπέστη κατάρρευση έπειτα από την ορμή του ρέματος.

Στο Χόρτο, η εικόνα ήταν επίσης δύσκολη. Ο κεντρικός δρόμος καλύφθηκε από νερά, ενώ πλημμύρες αναφέρθηκαν σε σπίτια, επιχειρήσεις και κτήματα.

Η δύσκολη εξίσωση της τοποθεσίας και της γεωμορφολογίας

O Ευθύμης Λέκκας, ομότιμος καθηγητής Δυναμικής, Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωολογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ, λέει μιλώντας στο inπως πρόκειται για μια διαχρονικά ευάλωτη και ευπαθή περιοχή.

«Οι “συνήθεις ύποπτοι” είναι η Μηλίνα, το Πουρί και ο Πλατανιάς. Είναι μια παθογένεια παλιά» λέει ο κ. Λέκκας. «Στην εν λόγω περιοχή, έχουμε μικρές λεκάνες απορροής οι οποίες στρεσάρονται υπέρ το δέον στις μεγάλες βροχοπτώσεις. Το βρόχινο νερό κατεβαίνει με ορμή από το βουνό και από τα πολλά ρέματα προς τη θάλασσα, αλλά εκεί, στις παραλίες, συναντά κατασκευές και εμπόδια που δεν το αφήνουν να διοχετευθεί εύκολα και γρήγορα προς τη θάλασσα».

Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, όσες παρεμβάσεις και να γίνουν οι συγκεκριμένες παθογένειες δεν αλλάζουν εύκολα. «Τί να κάνεις όμως; Να γκρεμίσεις σπίτια και επιχειρήσεις στην παραλία;»

Ο καθηγητής τονίζει πως αυτό που πρέπει να μειωθεί στην περιοχή του Νότιου Πηλίου είναι η έκθεση στον κίνδυνο. «Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις . Τα αντιπλημμυρικά έργα μειώνουν σε έναν βαθμό τη διακινδύνευση» σημειώνει.

Τα έργα μετά τον Daniel καθυστερούν λέει ο δήμαρχος Νοτίου Πηλίου

Ο Μιχάλης Μιτζικός, δήμαρχος Νοτίου Πηλίου περιγράφει μιλώντας στο in μία κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

«Σήμερα, 29 Οκτωβρίου, έξι οικισμοί στο Νότιο Πήλιο δεν έχουν νερό. Η καταστροφή ήταν τόσο μεγάλη που γεωτρήσεις ξηλώθηκαν, χάθηκαν ολοσχερώς. Στη Λύρη, ο κεντρικός δρόμος που είχε παραδοθεί το καλοκαίρι, κατέρρευσε, κόπηκε στα δύο».

H κατάρρευση του δρόμου στη Λύρη ο οποίος παραδόθηκε μόλις πριν από λίγους μήνες από την τεχνική εταιρεία/εργολάβο που έχει αναλάβει μέρος των έργων και των υποδομών που πρέπει να αποκατασταθούν στην περιοχή μετά τον Daniel, έχει προκαλέσει πλήθος ερωτημάτων.

Ο δήμαρχος δηλώνει και αυτός ξαφνιασμένος με την παραπάνω εξέλιξη. Το τεχνικό κλιμάκιο της εταιρείας βρέθηκε σήμερα στην περιοχή για να εξετάσει τις συνθήκες της κατάρρευσης του δρόμου. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα ακολουθήσει νέα τεχνική μελέτη για να φανεί τι έφταιξε.

Ο κ. Μιτζικός περιγράφει μια εικόνα αργόσυρτων διαδικασιών στα έργα αποκατάστασης, κάποια από τα οποία πραγματοποιούνται από το υπουργείο Περιβάλλοντος  και Ενέργειας μαζί με ανάθεση σε εταιρείες που τα ανέλαβαν με τη διαδικασία του κατεπείγοντος (και άρα χωρίς διαγωνισμούς, χωρίς μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων κτλ), αλλά και έργα που πραγματοποιούνται από την Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Σύμφωνα με τον κ. Μιτζικό, λίγα έχουν γίνει. «Πρέπει να δώσουν ξανά πρόσβαση στη Λύρη. Η Ιρλανδική γέφυρα (σ.σ.: μια χαμηλή διάβαση δρόμου η οποία περνά μέσα από την κοίτη ενός ρέματος) στον Πλατανιά, η οποία ήταν μια προσωρινή λύση, υποτίθεται, μετά την κατάρρευση της γέφυρας του οικισμού, επί Daniel, θάφτηκε τώρα με αυτή την κακοκαιρία. Δηλαδή σε μερικά θέματα βρεθήκαμε σε ακόμα χειρότερη θέση από εκείνη που ήμασταν εκείνη την περίοδο. Πρέπει άμεσα να κατασκευαστεί η γέφυρα στον Πλατανιά αλλά και στη Μηλίνα και στο Χόρτο».

Κατά τον κ. Μιτζικό εκτός από τα μεγάλα έργα υποδομών, τα οποία προχωρούν αργά, πίσω μένουν και τα πιο απλά, που έχει αναλάβει η Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπως η φροντίδα των ρεμάτων.

«Τα πρανή και τα τοιχία των ποταμών χρειάζονται σοβαρή ενίσχυση. Δεν φτάνει απλώς να καθαρίζουμε τα ρέματα. Τα πρανή του Κηφισού είναι άραγε χωμάτινα όπως τα δικά μας εδώ; Δεν νομίζω. Όσο όμως χτυπούν η μία κακοκαιρία πίσω από την άλλη, οι πληγές μεγαλώνουν. Δεν προλαβαίνουν να επουλωθούν. Χρειαζόμαστε σοβαρή αντιπλημμυρική θωράκιση» υπογραμμίζει ο κ. Μιτζικός.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον ίδιο: «Στις μεγάλες οδικές αρτηρίες, σε γέφυρες και ποτάμια, ο Δήμος δεν έχει κανένα δικαίωμα, δεν μπορούμε να “αγγίξουμε” τίποτα».

Σύνθετο το τοπίο της αποκατάστασης, απαντά η Περιφέρεια

Το ότι η αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής έχει ακόμα δρόμο μπροστά της, είναι κάτι που ανέφερε στον απόηχο των γεγονότων που χαρακτηρίζουν σήμερα το τραυματισμένο Νότιο Πήλιο και ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας.

Τα συγκεκριμένα έργα είναι στην ευθύνη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ο προϋπολογισμός τους φτάνει τα 25 εκ. ευρώ.

Όπως δήλωσε ο κ. Κουρέτας: «Πρέπει να γίνουν τα έργα ορεινής υδρονομέας σε 150 σημεία στο Πήλιο, τα οποία θα ξεκινήσουν τον Μάρτιο του 2027 με ορίζοντα ολοκλήρωσης μια τριετία».

Μιλώντας στο in, η αντιπεριφερειάρχης Μαγνησίας, Άννα Μαρία Παπαδημητρίου, σημείωσε πως έχουν ολοκληρωθεί όλες οι παρεμβάσεις που αφορούν στα οδικά έργα τα οποία και χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Τα εν λόγω έργα ανήκουν στην κατηγορία Π1 (πρώτης προτεραιότητας). Από τα έργα που έχει αναλάβει στην ευρύτερη περιοχή, μετά τον Daniel, το υπουργείο Περιβάλλοντος, η κ. Παπαδημητρίου λέει πως έχουν ολοκληρωθεί το 30% εξ αυτών.

Οι κακοκαιρίες «προλαβαίνουν» όμως στη στροφή τα έργα που εξελίσσονται με βραδύ ρυθμό, όπως παραδέχεται και η κ. Παπαδημητρίου.

«Οι καταστροφές από τις κακοκαιρίες είναι συνεχόμενες. Η περιοχή είναι ιδιαίτερη. Έχει παντού ποτάμια μέσα στους οικισμούς. Όλα καταλήγουν σε έναν χείμαρρο. Είναι πάρα πολλά τα έργα που πρέπει να γίνουν μέσα σε αυτή το δύσκολο τοπίο».

Όμως, κατά την ίδια: «Τα έργα δεν γίνονται από τη μία στιγμή στην άλλη. Χαρακτηρίζονται από γραφειοκρατία. Μπορεί να περιμένουμε μια μελέτη και 8μήνες. Σκεφτείτε ότι μετά τον Daniel, μόνο σε Πήλιο και Βόλο, οριοθετούμε 22 ρέματα τα οποία δεν είχαν ποτέ οριοθετεί. Είναι μια διαδικασία που γίνεται από την αρχή».

Η ανατολική Θεσσαλία στο μάτι του κυκλώνα

Από την πλευρά του ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ, Κώστας Λαγουβάρδος, κάνει λόγο για μια μεγάλη βροχόπτωση στην εν λόγω περιοχή την 28η Οκτωβρίου, όχι όμως ακραία.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΜΕΤΕΟ, τα τελευταία χρόνια, η Θεσσαλία πλήττεται συχνά από έντονα καιρικά φαινόμενα. Ειδικά το φετινό φθινόπωρο επηρεάζει κυρίως την ανατολική χώρα.

«Μέχρι στιγμής, το φετινό φθινόπωρο οι κακοκαιρίες δημιουργούνται από συστήματα καιρού που προέρχονται από τον Βορρά και επηρεάζουν κυρίως την ανατολική και νότια χώρα και όχι τη Δυτική όπως συμβαίνει συνήθως αυτή την εποχή» εξηγεί ο κ. Λαγουβάρδος.

«Αυτό που μας ανησυχεί είναι πως και τις επόμενες μέρες θα σημειωθούν ξανά βροχές στη Μαγνησία και η συγκεκριμένη περιοχή δεν θα έχει συνέλθει. Η βροχή που θα έρθει ξανά τις επόμενες μέρες θα πέσει σε έδαφος κορεσμένο» σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος.

Δίνοντας τη μεγάλη εικόνα, ο δήμαρχος Νοτίου Πηλίου λέει τα εξής:

«Το Πήλιο είναι όμορφος τόπος αλλά πολύ ευάλωτος. Έχει ακτογραμμή και στις δύο πλευρές του, στον Παγασητικό και στο Αιγαίο. Είναι και παραλιακό και ορεινό. Έχει πολλά επίνεια. Το νερό μπαίνει με μεγάλη ραγδαιότητα στους οικισμούς. Πρέπει η προστασία της περιοχής να έρθει άμεσα. Δεν γίνεται να τρέμουμε σε κάθε κακοκαιρία».