Του Κώστα Γκιάστα
«Επισκεφθήκαμε μια περιοχή απ’ όπου κάποτε περνούσαν τα καραβάνια του θρυλικού Δρόμου του Μεταξιού. Και μόνο αυτή η σκέψη είναι αρκετή για να σε κάνει να νιώσεις ότι ταξιδεύεις σε έναν άλλον κόσμο».
Για τον Κωστή Φαρμάκη και τη Λίνα Μητσοπούλου ο χρόνος χωρίζεται σε δύο μέρη. Το ένα μέρος διαρκεί 11 μήνες και είναι γεμάτο υποχρεώσεις, εργασία και προετοιμασία. Το άλλο μέρος κρατάει έναν μήνα και είναι γεμάτο περίεργα ταξίδια.
Ως οικογένεια γυρίζουν τον κόσμο εδώ και χρόνια, όμως φέτος το συνεχίζουν χωρίς παιδιά. Προορισμός: Τα τρία από τα επτά «Σταν». Κιργιστάν, Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν. Τα τελευταία χρόνια κάνουν διάφορες προεργασίες, όμως οι προορισμοί που επιλέγουν να πάν’ είναι επιθυμίες της Λίνας. «Φυσικά, είναι πολλά χρόνια που έχουμε σημειώσει αυτήν τη συγκεκριμένη περιοχή στη λίστα μας, κυρίως λόγω της ιστορίας της».
Η περσική κατάληξη -stan σημαίνει «χώρα», «τόπος», «γη όπου κατοικούν». Γη άρρηκτα δεμένη με τους ανθρώπους της, τη μνήμη, τη γλώσσα, τις ρίζες και τις παραδόσεις που διαμόρφωσαν την ταυτότητά της. Τους βάζουμε μια δοκιμασία. Αν μπορούσαμε να συμπυκνώσουμε ένα ταξίδι μηνός, πώς θα το κάνατε εσείς;
«Στο ταξίδι μας οδηγήσαμε μέσα σε αχανείς στέπες, αντικρίσαμε χιονισμένες κορυφές και γαλαζοπράσινες λίμνες, περπατήσαμε σε πανέμορφα φαράγγια, επισκεφθήκαμε ιστορικές πόλεις που άνθισαν χάρη στο εμπόριο του Δρόμου του Μεταξιού, περιπλανηθήκαμε σε πολύβουες αγορές, αλλά και σε απομονωμένα ορεινά χωριά, διασχίσαμε έναν από τους πιο εντυπωσιακούς ορεινούς δρόμους του πλανήτη, τον αυτοκινητόδρομο Παμίρ και πολλές φορές νιώσαμε σαν να είχαμε ταξιδέψει πίσω στον χρόνο. Γνωρίσαμε διαφορετικούς λαούς, θρησκείες και πολιτισμούς, όμως το σημαντικότερο απ’ όλα ήταν οι άνθρωποι που συναντήσαμε. Οι άνθρωποι της Κεντρικής Ασίας μάς υποδέχθηκαν με μια αυθεντική φιλοξενία. Με ένα χαμόγελο, μια κούπα τσάι ή μια απλή χειρονομία μάς έκαναν να αισθανθούμε ευπρόσδεκτοι».
Κάποιοι διαβάζοντας τους προορισμούς ενδεχομένως να θεωρούν πως είναι επικίνδυνο. Γι’ αυτό η επόμενη ερώτηση είναι εάν υπήρχαν στιγμές που να το μετάνιωσαν. Η απάντηση είναι πως «σε καμία στιγμή δε νιώσαμε την παραμικρή ανασφάλεια ή κίνδυνο, με μοναδική «δυσκολία» κάνα δυο πεζοπορίες στα 4.500 μέτρα υψόμετρο, τις οποίες, λόγω του υψομέτρου, καταφέραμε να ολοκληρώσουμε μόνο εν μέρει. Αντίθετα, σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού αισθανθήκαμε ότι βρισκόμασταν σε έναν τόπο φιλόξενο και ήρεμο. Πριν ξεκινήσουμε το ταξίδι αυτό, αρκετοί φίλοι μας εξέφρασαν την ανησυχία τους όταν άκουγαν ότι θα ταξιδεύαμε στην Κεντρική Ασία. Για πολλούς, οι άγνωστοι αυτοί προορισμοί δημιουργούν λανθασμένα την εντύπωση ότι είναι επικίνδυνοι ή ασταθείς. Η δική μας εμπειρία ήταν εντελώς διαφορετική. Παντού συναντήσαμε ανθρώπους πρόθυμους να βοηθήσουν, χαμογελαστούς και φιλόξενους, γεγονός που μας έκανε να νιώθουμε άνετα από την πρώτη μέχρι την τελευταία ημέρα του ταξιδιού».
Η πιο δυνατή ανάμνησή τους, πάντως, είναι ο αυτοκινητόδρομος του Παμίρ και ό,τι ζήσαν τις επτά ημέρες που περιπλανηθήκαν σε κακοτράχαλους δρόμους, απομονωμένα χωριά και υψόμετρα πάνω από 4.000 μέτρα. «Ήταν ένα ταξίδι που μας έβγαλε από τη ζώνη άνεσής μας και μας χάρισε εικόνες που δύσκολα μπορεί να αποδώσει μια φωτογραφία: επιβλητικά βουνά, ατελείωτες κοιλάδες, ποτάμια που χώριζαν δύο κόσμους και μια φύση μοναδική. Το ίδιο, όμως, έντονα θα θυμόμαστε και τους ανθρώπους που συναντήσαμε. Παρά τις δύσκολες συνθήκες στις οποίες ζουν πολλοί από αυτούς, μας υποδέχθηκαν με αυθεντικό χαμόγελο, καλοσύνη και μια φιλοξενία που δεν περιμένεις να συναντήσεις τόσο μακριά από το σπίτι σου. Φυσικά εντυπωσιαστήκαμε και από τα βουνά του Αφγανιστάν τα οποία ακολουθήσαμε αρκετά χιλιόμετρα σε αυτήν τη διαδρομή. Από τη μια, ήταν ένα ιδιαίτερο συναίσθημα να βρίσκεσαι τόσο κοντά σε μια χώρα που για τους περισσότερους ταξιδιώτες παραμένει απρόσιτη και μυστηριώδης και από την άλλη, η μορφή των βουνών έμοιαζε πολλές φορές με έργο γλυπτικής, με τις αλλεπάλληλες αποχρώσεις των βράχων να αλλάζουν συνεχώς με το φως και να δημιουργούν μοναδικές εικόνες. Όταν καμιά φορά διακρίναμε κάποιο χωριό στην απέναντι όχθη του ποταμού, δεν μπορούσαμε να μη σκεφτούμε πώς είναι η καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί. Μας χώριζαν μόνο λίγα μέτρα νερού».
Τώρα, βέβαια, μπορεί να σκεφθεί κάποιος πως συνήθως το καλοκαίρι για τους Έλληνες σημαίνει ξεκούραση στη θάλασσα, ή άντε σε κάνα βουνό και καμιά πρωτεύουσα της Ευρώπης. Ξεκουράζεται ένας άνθρωπος με τέτοια ταξίδια;
«Εμείς ταξιδεύουμε κάθε καλοκαίρι για έναν μήνα και δουλεύουμε τους υπόλοιπους έντεκα για να μαζέψουμε τα χρήματα για το επόμενο. Για εμάς, το ταξίδι είναι περιπέτεια και εξερεύνηση, μια προσπάθεια να ενεργοποιήσουμε όλες μας τις αισθήσεις και να γνωρίσουμε τον κόσμο λίγο πιο βαθιά. Κάθε φορά επιστρέφουμε γεμάτοι εμπειρίες και αμέτρητες εικόνες, χαρούμενοι και με το μυαλό πραγματικά ξεκούραστο. Το σώμα μας μπορεί να μην ξεκουράζεται σε παραλίες και βουνά, όμως αυτά τα ταξίδια μάς προσφέρουν νέες γνώσεις, διαφορετικές οπτικές, ανθρώπινες συναντήσεις και αναμνήσεις που μας συντροφεύουν για μια ζωή. Ίσως τελικά αυτό να είναι και η μεγαλύτερη αξία των ταξιδιών».
* Ααα μένουν άλλα τρία «Σταν». Πότε θα πάτε;
«Μας μένουν άλλα 4 «Σταν» και έχουν ήδη μπει στο μπλοκάκι μας. Καζακστάν, Τουρκμενιστάν, Πακιστάν και Αφγανιστάν. Σίγουρα δε χωράνε όλα σε ένα ταξίδι και ελπίζουμε να είμαστε καλά για να τα επισκεφθούμε. Το μόνο σίγουρο είναι πως τον αμέσως επόμενο προορισμό θα το διαλέξει η Λίνα», απαντά ο Κωστής…
Η προετοιμασία, το πρόγραμμα και τα χρήματα
Για να γίνει, όμως, ένα ταξίδι, σίγουρα χρειάζεται προετοιμασία. Και μάλιστα μεγάλη. «Αφού επιλεγεί ο προορισμός και βγάλουμε το αρχικό πρόγραμμα, διαβάζοντας πολλές πηγές και ιστορίες άλλων ταξιδευτών, αρχίζουμε να κλείνουμε καταλύματα και αεροπορικές πτήσεις». Στη συνέχεια, φτιάχνουν τον χάρτη με τα σημεία που τους ενδιαφέρει να επισκεφθούν και αρχίζουν να επεξεργάζονται το αναλυτικό πρόγραμμα που περιέχει όλα όσα θα κάνουν την κάθε μέρα, «τα μεταφορικά μέσα που θα χρησιμοποιήσουμε, τα εστιατόρια που θα φάμε, τα χρήματα που θα ξοδέψουμε και τον χρόνο που θα αφιερώσουμε οπουδήποτε. Αυτό το πρόγραμμα συνήθως το ακολουθούμε κατά μεγάλο μέρος, όμως μπορούμε να κάνουμε και αλλαγές. Σίγουρα, όμως, αποτελεί έναν καλό μπούσουλα, που μας βοηθάει να γλιτώνουμε χρόνο και να αυξάνουμε την απόλαυση του ταξιδιού μας». Ένα παράδειγμα μιας ημέρας φαίνεται στη φωτογραφία.
