Στο πλευρό του προέδρου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης κ. Αλέξη Τσίπρα βρέθηκε ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Βασίλης Κόκκαλης, κατά τη χθεσινή επίσκεψη του πρώην πρωθυπουργού στην Αγιά.
Ο κ. Κόκκαλης είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με παραγωγούς της περιοχής και να ακούσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, με κυρίαρχα το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής, τις εκκρεμότητες των αποζημιώσεων για τις ζημιές από τον ανοιξιάτικο παγετό του 2025, τις δυσλειτουργίες στο σύστημα των αγροτικών ενισχύσεων και τη διαρκή αβεβαιότητα για το μέλλον των καλλιεργειών.
Με αφορμή τις προγραμματικές θέσεις που παρουσίασε ο κ. Τσίπρας για την ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα, ο Λαρισαίος πρώην υφυπουργός προχώρησε στην ακόλουθη δήλωση: «Η χθεσινή παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στην Αγιά έφερε στο επίκεντρο ένα ζήτημα που γνωρίζουμε πολύ καλά όσοι έχουμε ζήσει από κοντά τις αγωνίες των ανθρώπων της παραγωγής. Το ερώτημα πλέον είναι εάν ένας αγρότης μπορεί να συνεχίσει να καλλιεργεί, να καλύπτει τις υποχρεώσεις του και να εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές εισόδημα για την οικογένειά του.
Στην Αγιά, μια από τις σημαντικότερες περιοχές δενδροκαλλιέργειας της χώρας, οι παραγωγοί μάς περιέγραψαν μια πραγματικότητα που δεν χωρά σε κυβερνητικούς πανηγυρισμούς. Ζημιές από τον παγετό, εκκρεμείς αποζημιώσεις, υψηλές δαπάνες για ενέργεια, φυτοπροστασία, λιπάσματα και εργατικά χέρια. Όταν ο παραγωγός έχει ήδη πληρώσει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της καλλιέργειας και εξακολουθεί να περιμένει την αποζημίωση για μια προηγούμενη καταστροφή, η οικονομική του δυνατότητα να ξεκινήσει την επόμενη χρονιά περιορίζεται δραματικά.
Έχοντας υπηρετήσει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, γνωρίζω ότι η αγροτική πολιτική κρίνεται στην εφαρμογή της. Στο πότε ολοκληρώνεται μια εκτίμηση ζημιάς, στο εάν ο παραγωγός μπορεί να αγοράσει τα απαραίτητα εφόδια, στο πόσο πληρώνει για να ποτίσει το χωράφι του και στο ποιο ποσό απομένει τελικά στην τσέπη του μετά τη συγκομιδή.
Γι’ αυτό και η μεταρρύθμιση του ΕΛΓΑ, στην οποία αναφέρθηκε ο Αλέξης Τσίπρας, αποτελεί άμεση προτεραιότητα. Χρειαζόμαστε έναν σύγχρονο ασφαλιστικό οργανισμό, με επαρκή χρηματοδότηση, επιστημονικά τεκμηριωμένες εκτιμήσεις, κάλυψη των σύγχρονων κλιματικών κινδύνων και δυνατότητα δίκαιης αποζημίωσης στο 100% της πραγματικής, ασφαλιζόμενης ζημιάς. Με σαφή χρονοδιαγράμματα και χωρίς να αφήνονται οι αγρότες επί μήνες στην αναμονή. Το σύστημα πρέπει να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις ζημιές τόσο στο φυτικό όσο και στο ζωικό κεφάλαιο, με κανόνες που ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες παραγωγής.
Αντίστοιχα, η αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους απαιτεί μόνιμες λύσεις. Οι αγρότες χρειάζονται πρόσβαση σε φθηνό ηλεκτρικό ρεύμα, ενεργειακές κοινότητες, αυτοπαραγωγή και πραγματικές δυνατότητες συμψηφισμού της ενέργειας που παράγουν. Το παράδειγμα του Δήμου Αγιάς, το οποίο ανέδειξε ο Αλέξης Τσίπρας, αποδεικνύει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η εξοικονόμηση πόρων μέσα από έναν σωστό ενεργειακό σχεδιασμό. Αντίστοιχες δυνατότητες πρέπει να έχουν οι συνεταιρισμοί και οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Στο ζήτημα των ενισχύσεων χρειάζεται να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του συστήματος. Οι ευρωπαϊκοί πόροι πρέπει να φτάνουν στους πραγματικούς δικαιούχους, με ουσιαστικούς ελέγχους, διαφανείς διαδικασίες και αξιοποίηση των στοιχείων της πραγματικής παραγωγικής δραστηριότητας. Οι διασταυρώσεις για τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, το ζωικό κεφάλαιο και την παραγωγή πρέπει να λειτουργούν αποτελεσματικά, χωρίς να δημιουργούν νέα γραφειοκρατικά εμπόδια στους έντιμους παραγωγούς. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ οφείλει να λειτουργεί με αξιοπιστία και να εξασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις καταβάλλονται έγκαιρα και δίκαια.
Εξαιρετικά σημαντική είναι και η πρόταση για ουσιαστική ενίσχυση των νέων αγροτών με 100.000 ευρώ, με πρόσθετο κίνητρο για τη συμμετοχή τους σε συνεταιριστικά σχήματα. Για να έχει όμως πραγματικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα, η οικονομική αυτή στήριξη πρέπει να συνδυάζεται με πρόσβαση στη γη, δυνατότητα χρηματοδότησης, κατάρτιση, τεχνική υποστήριξη και υποδομές. Ένας νέος άνθρωπος δεν θα παραμείνει στην ύπαιθρο εάν δεν γνωρίζει ότι η εκμετάλλευσή του μπορεί να είναι οικονομικά βιώσιμη.
Η Θεσσαλία χρειάζεται επίσης ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Χωρίς ασφαλή άρδευση, σύγχρονα δίκτυα που περιορίζουν τις απώλειες και έργα προστασίας από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, κανένας σχεδιασμός για την παραγωγή δεν μπορεί να έχει σταθερή βάση. Οι παραγωγοί χρειάζονται υποδομές που θα τους επιτρέπουν να καλλιεργούν με μικρότερο κόστος και μεγαλύτερη ασφάλεια.
Η πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για μεταφορά του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στη Λάρισα έχει ιδιαίτερη σημασία. Θεωρώ, ωστόσο, ότι το πραγματικό της περιεχόμενο πρέπει να είναι μια βαθύτερη διοικητική αποκέντρωση, με ισχυρές περιφερειακές υπηρεσίες, επαρκές γεωτεχνικό προσωπικό και δυνατότητα λήψης αποφάσεων κοντά στις παραγωγικές περιοχές. Η προτεινόμενη συγκρότηση Αγροτικού Επιμελητηρίου και Εθνικού Αγροτικού Συμβουλίου μπορεί να δημιουργήσει ένα θεσμικό πεδίο συμμετοχής των ίδιων των παραγωγών στον σχεδιασμό της αγροτικής πολιτικής.
Η Αγιά, ο Τύρναβος, τα Φάρσαλα, ολόκληρη η Θεσσαλία έχουν ανθρώπους με γνώση, παραγωγικές δυνατότητες και ισχυρή αγροτική παράδοση. Αυτό που χρειάζονται είναι οι οικονομικές και θεσμικές προϋποθέσεις για να συνεχίσουν να παράγουν και να δημιουργούν. Εκεί οφείλει να επικεντρωθεί η αγροτική πολιτική της επόμενης ημέρας».
