Ηταν τέτοιες ημέρες πέρυσι όταν μια υπάλληλος της ΔΟΥ παρουσιάστηκε ενώπιον του ανακριτή Λάρισας. Στην ερώτηση τι γνώριζε για την υπόθεση φοροδιαφυγής που διερευνούσαν, ξεκίνησε μιλώντας για την κατηγορουμένη: μια γυναίκα που εμφανιζόταν ως μέλος, διαχειρίστρια ή πρόεδρος σε πλήθος εταιρειών. «Εχουν βεβαιωθεί ήδη στο όνομά της 29 εκατ. ευρώ, από όλες τις υποθέσεις, όχι μόνο από τη συγκεκριμένη», ανέφερε.
Ο έλεγχος της εφοριακού είχε ξεκινήσει από μια εταιρεία εμπορικών αντιπροσώπων με έδρα τη Λάρισα. Καθώς υπήρχαν ενδείξεις εικονικών συναλλαγών, το 2024 ζήτησε τα βιβλία και τα παραστατικά της επιχείρησης, χωρίς όμως να λάβει απάντηση. Ως διαχειρίστρια εμφανιζόταν η κατηγορουμένη. Ετσι, η εφοριακός συνέχισε να ψάχνει και φαίνεται πως εντόπισε μια ευρύτερη ιστορία: διαφορετικές επιχειρήσεις με εκατομμύρια σε φορολογικούς καταλογισμούς και το ίδιο όνομα στη θέση ευθύνης. Αυτό της κατηγορουμένης Μαίρης Κακλαμάνου.
Οταν επικοινωνήσαμε μαζί της, δέχθηκε να μιλήσει χωρίς δεύτερη σκέψη. Περιγράφει τον εαυτό της ως «μπροστινή». Σε ορισμένες εταιρείες, λέει, δέχθηκε να μπει έναντι αμοιβής· σε άλλες υποστηρίζει ότι η υπογραφή της πλαστογραφήθηκε. Η αφήγησή της, μαζί με έγγραφα των υποθέσεων, αποκαλύπτει τη λειτουργία ενός δικτύου εταιρειών που φέρεται να εμπλέκονται σε απάτες ΦΠΑ, φωτίζοντας άγνωστες πλευρές μιας πρακτικής που ήρθε πρόσφατα ξανά στην επικαιρότητα μέσω της υπόθεσης του «Χωριάτικου». Οπως εκεί, έτσι και εδώ, οι άνθρωποι που εμφανίζονται να διοικούν τις εταιρείες δεν είναι πάντα εκείνοι που τις ελέγχουν. Ακόμη και αν οι εταιρείες εντοπιστούν από τις Αρχές, η δραστηριότητα συνεχίζεται μέσω νέων εταιρικών σχημάτων, ενώ οι προηγούμενες εταιρείες μένουν με τις οφειλές, αφήνοντας στο Δημόσιο ανείσπρακτους φόρους και εισφορές εκατομμυρίων ευρώ.
Η άκρη του νήματος
Η Μαίρη Κακλαμάνου θα κλείσει σε λίγες ημέρες τα 70. Συναντηθήκαμε πρώτη φορά στον Πειραιά, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Λεπτή, με ατημέλητα ξανθά μαλλιά, πολλά κοσμήματα και έντονο κραγιόν, έδινε την εντύπωση ότι είχε άγχος και περνούσε από το ένα θέμα στο άλλο. Χρειάστηκαν αρκετές συναντήσεις για να βάλουμε την ιστορία της σε μια σειρά – την ιστορία όπως τη θυμάται και όπως επιλέγει να την αφηγηθεί.
Ο πρώην σύζυγός της εργαζόταν στη ναυτιλία. Οσο ήταν παντρεμένοι, τον βοηθούσε και αργότερα απέκτησε δική της εταιρεία τροφοδοσίας πλοίων. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 εκείνος δραστηριοποιήθηκε στα Εμιράτα, όπου πήγε για κάποιο διάστημα και ο γιος τους, όταν ενηλικιώθηκε. Οταν το παιδί επέστρεψε στην Ελλάδα με σοβαρά προβλήματα υγείας, εκείνη περιόρισε τη δουλειά της και αφοσιώθηκε στη φροντίδα του. Τα οικονομικά περιθώρια στένεψαν και ήταν σε κακή ψυχολογική κατάσταση. Το 2019 έχασε τον γιο της και ουδέποτε μπόρεσε να το ξεπεράσει.
Στα δύσκολα χρόνια που τον περιέθαλπε τοποθετεί και τη γνωριμία της, μέσω κοινού γνωστού, με τον επιχειρηματία Θ. Δ. (τα πλήρη στοιχεία του είναι στη διάθεση της «Κ»), ο οποίος, όπως καταγγέλλει, την τοποθέτησε διαχειρίστρια σε σειρά εταιρειών. Σε ένα καφέ του Πειραιά, της είπε τη δική του ιστορία. Βορειοηπειρώτης, ήταν τότε 34 χρόνων. Στην Ελλάδα ήρθε το 2005 για σπουδές. Εκτοτε, της είπε, δραστηριοποιήθηκε επιχειρηματικά, με επιτυχία, σε πολλούς και διαφορετικούς κλάδους. «Η πρώτη εντύπωση ήταν καλή», θυμάται η κ. Κακλαμάνου. «Είχα απέναντί μου έναν έξυπνο συνομιλητή, με χιούμορ και σχέδια για νέες δουλειές». Συζήτησαν για την ανάγκη εξεύρεσης πληρωμάτων για πλοία και εργαζομένων γενικότερα και τις προοπτικές που θα μπορούσαν να ανοίξουν.
Τελικά συμφώνησαν, σύμφωνα με την ίδια, να χρησιμοποιηθεί η εταιρεία και το όνομά της, τα οποία ήταν, όπως λέει, «πεντακάθαρα» από χρέη και οφειλές. Θα έπαιρνε 2.000 ευρώ τον μήνα, χωρίς όμως να εργάζεται. Και έτσι έγινε. Αργότερα της ζητήθηκε να αναλάβει άλλες πέντε εταιρείες. Πήγε σε συμβολαιογράφο και υπέγραψε. Για αυτή τη δουλειά πήρε επιπλέον 10.000 ευρώ. Οταν ο επιχειρηματίας αναζητούσε και άλλους ανθρώπους για άλλες εταιρείες, εκείνη του σύστησε τρεις γνωστούς της που αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες. Οπως παραδέχεται, αμείφθηκε (εκ των υστέρων και για μία μόνο από τις συστάσεις) με 1.000 ευρώ. Σε μία από τις συναντήσεις μας ήρθε και ένας από αυτούς. Δεν μιλούσε πολύ, έμοιαζε να μην έχει κατανοήσει ακριβώς τι είχε συμβεί. «Ευτυχώς πρόλαβε να απεμπλακεί σχετικά νωρίς, όταν εγώ κατάλαβα τι γινόταν. Χρωστάει όμως περίπου 800.000 ευρώ», σημείωσε η κ. Κακλαμάνου.
Εναντι 2.000 ευρώ τον μήνα η Μαίρη Κακλαμάνου παραχώρησε το όνομα και την εταιρεία της, που ήταν –όπως λέει– «πεντακάθαρα» από χρέη και οφειλές, στον επιχειρηματία Θ.Δ., αναλαμβάνοντας τυπικά τη διαχείριση επιχειρήσεων χωρίς να εργάζεται.
Για εκείνη, το καμπανάκι χτύπησε όταν κάποια στιγμή δεν μπόρεσε να βγάλει φορολογική ενημερότητα. Ζήτησε εξηγήσεις από τη λογίστρια, με την οποία συνεργαζόταν και ο επιχειρηματίας. Η απάντηση που λέει πως έλαβε ήταν ότι επρόκειτο μάλλον για λάθος. Ακολούθησαν επαφές με λογιστές και δικηγόρους της ίδιας πλευράς, αλλά και δικαστήρια. Σε ορισμένα δεν εμφανίστηκε, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε ενημερωθεί. Σε άλλα εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο την οποία, σύμφωνα με την ίδια, είχε διορίσει η πλευρά του επιχειρηματία. Στις τότε καταθέσεις της αναγνώριζε την ιδιότητα της διαχειρίστριας, χωρίς να προβάλλει την εκδοχή που παρουσιάζει σήμερα.
Σαράντα εκκρεμείς υποθέσεις
Οταν φέτος απευθύνθηκε μόνη της σε νέο δικηγόρο, εκείνος άρχισε να αναζητεί τις ποινικές της υποθέσεις σε διαφορετικές εισαγγελίες. Οπως περιγράφει, διαπίστωσαν πως εκκρεμούν άλλες 40 υποθέσεις τουλάχιστον σε Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα και Λάρισα. Στη μήνυση που κατέθεσε εναντίον του επιχειρηματία Θ.Δ. αναφέρει ότι συνολικά έχει εμφανιστεί ως διαχειρίστρια σε 33 εταιρείες – τροφίμων, καυσίμων, κατασκευών, μεταφορών, διαφήμισης και υπηρεσιών προσωπικού. Η ίδια υποστηρίζει ότι καμία δεν ασκούσε πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα. «Ο μοναδικός σκοπός ήταν να συμμετέχουν στον μηχανισμό που είχε στηθεί», αναφέρει σήμερα στην «Κ».
Κάποια στιγμή, η κ. Κακλαμάνου δεν μπόρεσε να βγάλει φορολογική ενημερότητα. Ακολούθησαν δικαστήρια, στα οποία εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο του επιχειρηματία. Τότε αναγνώριζε την ιδιότητα της διαχειρίστριας – σήμερα η εκδοχή της είναι διαφορετική.
Πώς λειτουργούσε, όμως, αυτός ο μηχανισμός; Οπως υποστηρίζει ο δικηγόρος της, Γρηγόρης Ματράκας, κατ’ αρχάς κάποιες από τις εταιρείες στις οποίες εμφανιζόταν ως διαχειρίστρια δήλωναν προσωπικό, αλλά δεν κατέβαλλαν τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές. Οι προσλήψεις, λέει ο κ. Ματράκας, ήταν στην πραγματικότητα εικονικές, για τη λήψη κρατικών ενισχύσεων. Παράλληλα, περιγράφει ένα σχήμα μη απόδοσης ΦΠΑ μέσω εικονικών τιμολογίων. Οταν μια επιχείρηση με έσοδα αναζητούσε τρόπο να εμφανίσει έξοδα, απευθυνόταν στον άνθρωπο που, κατά την καταγγελία, είχε τους κωδικούς και διαχειριζόταν τις συναλλαγές των εταιρειών της Κακλαμάνου. Εκείνος εξέδιδε προς αυτήν τιμολόγιο για υπηρεσίες που δεν είχαν πραγματικά παρασχεθεί. Ο «πελάτης» πλήρωνε το ποσό, το οποίο στη συνέχεια έπαιρνε πίσω σε μετρητά, μείον τη συμφωνημένη προμήθεια. Ετσι, εμφάνιζε μια δαπάνη που μείωνε τα φορολογητέα κέρδη του και έναν ΦΠΑ αγορών προς συμψηφισμό με τον φόρο που όφειλε. Η εταιρεία της Κακλαμάνου, από την άλλη, δεν απέδιδε ποτέ τον αντίστοιχο ΦΠΑ στο Δημόσιο. Οι υποχρεώσεις συσσωρεύονταν και οι αρχές κατέληγαν να αναζητούν τις ευθύνες στο πρόσωπό της.
Στην περίπτωση της εταιρείας στη Λάρισα, η έκθεση της ΔΟΥ καταγράφει σε διάστημα δύο οικονομικών ετών δεκάδες παραστατικά προς μια εταιρεία με έδρα τα Ιωάννινα, καθαρής αξίας 2,67 εκατ. ευρώ, πλέον ΦΠΑ 350.000 ευρώ, ο οποίος ουδέποτε καταβλήθηκε. Σε επίσημο κατάλογο του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων, ως μέλος της εταιρείας που λάμβανε τα παραστατικά αναφέρεται ο επιχειρηματίας Θ.Δ., που η Κακλαμάνου κατονομάζει στη μήνυσή της ως τον άνθρωπο που την προσέλαβε και ήλεγχε τις εταιρείες.
Η ίδια εταιρεία και ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας περιλαμβάνονται και στην υπόθεση της Royal Sugar, που δημοσιοποιήθηκε το φθινόπωρο του 2024 και αφορά κύκλωμα εικονικών εταιρειών και συναλλαγών, με συνολικό φερόμενο παράνομο όφελος τουλάχιστον 34,29 εκατ. ευρώ. Στο βούλευμα (Απρίλιος του 2026) ο επιχειρηματίας Θ.Δ. αναφέρεται ως ένας από τους εμπλεκομένους για τους οποίους προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις συνέργειας, ενώ φέρεται να αποκόμισε τουλάχιστον 2,43 εκατ. ευρώ.
Η κ. Κακλαμάνου σήμερα περιμένει την εκδίκαση των υποθέσεων που εκκρεμούν εις βάρος της, ενώ ο δικηγόρος της προσπαθεί ακόμη να σχηματίσει πλήρη εικόνα. Παρ’ όλα αυτά, όπως λέει στην «Κ», αναγνωρίζει ότι έχει και η ίδια μερίδιο ευθύνης. «Δεν έκανα ερωτήσεις, ούτε με προβλημάτισε κάτι, παρότι θα έπρεπε. Μη γελιόμαστε. Με βόλευε», παραδέχεται. «Το θέμα είναι να σταματήσει η δράση του κυκλώματος, γιατί πάντα θα βρίσκουν κάποιον ευάλωτο σαν εμένα», καταλήγει.
Στο μικροσκόπιο οι «αχυράνθρωποι»
Η υπόθεση της Μαίρης Κακλαμάνου είναι ενδεικτική των κενών στους ελέγχους κατά τη σύσταση και λειτουργία επιχειρήσεων, τα οποία επιχειρούν τώρα να αντιμετωπίσουν οι Αρχές. Σύμφωνα με χθεσινό ρεπορτάζ της «Κ», το οικονομικό επιτελείο, το υπουργείο Ανάπτυξης και η ΑΑΔΕ σχεδιάζουν παρεμβάσεις για να περιορίσουν την ίδρυση εικονικών εταιρειών ως εργαλείων φοροδιαφυγής. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι». Εξετάζονται αυστηρότερες διασταυρώσεις μεταξύ ΓΕΜΗ και φορολογικών μητρώων, η ουσιαστική ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων και ο εντοπισμός προσώπων που συμμετέχουν επανειλημμένως σε εταιρείες με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Παράλληλα, σχεδιάζεται η καλύτερη αξιοποίηση των στοιχείων για διαδοχικές αλλαγές στη διοίκηση και επαναλαμβανόμενες συνδέσεις μεταξύ εταιρειών. Το φαινόμενο, άλλωστε, δεν είναι μεμονωμένο. Πέρα από την υπόθεση του «Χωριάτικου», τον Φεβρουάριο του 2026 η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε τον εντοπισμό κυκλώματος με 380 εταιρείες, 205 φυσικά πρόσωπα και οφειλές 43 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι να εντοπίζονται εγκαίρως τέτοια σχήματα, χωρίς να δυσχεραίνεται η ίδρυση νόμιμων επιχειρήσεων.
kathimerini.gr
