Για δεύτερη διαδοχική χρονιά, ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου καταγράφει επιδόσεις οδικής ασφάλειας σημαντικά ανώτερες από τον εθνικό μέσο όρο.
Ο δείκτης θνησιμότητας για το 2025 διαμορφώθηκε στους 1,56 θανάτους ανά δισεκατομμύριο οχηματα το χιλιόμετρο, περίπου στο 50% του μέσου όρου των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων, φέρνοντας τον άξονα πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου στις 22 Απριλίου, όπου επισημάνθηκε τόσο η μείωση των θανατηφόρων τροχαίων όσο και οι επενδύσεις σε υποδομές και καινοτόμες τεχνολογίες για την πρόληψη και διαχείριση περιστατικών.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε σε ερευνητική συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για τη μελέτη της κόπωσης στους επαγγελματίες οδηγούς και την επίδρασή της στην οδική ασφάλεια, στο πλαίσιο του στόχου για μηδενικούς θανάτους έως το 2050.
Ο Γενικός Εκτελεστικός Διευθυντής, Δημήτριος Γκατσώνης, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα είναι βελτιωμένα σε σχέση με το 2024, αποδίδοντας την πρόοδο τόσο στα μέτρα της Πολιτείας όσο και στην ενισχυμένη παρουσία της Τροχαίας, που φαίνεται να συνέβαλε σε πιο συνετή οδηγική συμπεριφορά.
Παρά τη βελτίωση, υπογράμμισε ότι τα τροχαία δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως, τονίζοντας την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης. Καθοριστική είναι και η συμβολή της τεχνολογίας, μέσω της οποίας εντοπίζονται χιλιάδες παραβάσεις, ενώ πιλοτικές εφαρμογές έχουν ήδη περιορίσει επικίνδυνα φαινόμενα, όπως η αντίθετη κίνηση.
Σε μια κομβική χρονιά για την οδική ασφάλεια στην Ελλάδα, όπου παρά τη μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 22% για το 2025 η επίδοση της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται 16% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου επιβεβαιώνει, με την αφοσίωσή της, πως οι επιδόσεις της δεν οφείλονται στην τύχη. Είναι το αποτέλεσμα οργανωμένης λειτουργίας και συστηματικού ελέγχου, που προκύπτουν από την αμετακίνητη αντίληψή της πως η ασφάλεια στο οδικό δίκτυο δεν αποτελεί απλά συμβατική υποχρέωση, αλλά μια διαρκή κοινωνική επένδυση.
Η Τεχνολογία στην Υπηρεσία της Πρόληψης:Τα αποτελέσματα αυτά είναι καρπός συστηματικού ελέγχου και επενδύσεων σε τεχνολογίες αιχμής που υποστηρίζουν το έργο των Τμημάτων Τροχαίας Αυτοκινητόδρομων. Μέσα από τα εξελιγμένα εργαλεία που έχουμε θέσει στη διάθεση των διευθύνσεων της Τροχαίας, αναδεικνύεται πλέον με σαφήνεια η πραγματική έκταση του προβλήματος των οδικών παραβάσεων που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Ενδεικτικά, κατά την περίοδο αναφοράς:
- Έλεγχος Επαγγελματικών Οχημάτων: Μέσω των «ευφυών» ταχογράφων 2ης γενιάς, εντοπίστηκαν 500 παραβάσεις υπέρβασης ωραρίου οδήγησης, ενώ τα συστήματα ζύγισης κατέδειξαν ότι το 10% των βαρέων οχημάτωνκυκλοφορεί υπέρβαρο.
- Αποτροπή Αντίθετης Κίνησης: Το πιλοτικό σύστημα ανίχνευσης αντίθετης κίνησης, οδήγησε στη μείωση των περιστατικών κατά 90%, αποδεικνύοντας την αξία της έγκαιρης τεχνολογικής παρέμβασης.
- Ταχύτητα και Συμμόρφωση: Παρά τις 4.325 καταγεγραμμένες παραβάσεις ορίων ταχύτητας, η συμμόρφωση παραμένει πρόκληση, καθώς το 70% των οδηγών εξακολουθεί να υπερβαίνει τα όρια εντός των σηράγγων.
Επαγγελματίες Οδηγοί: Η Υγεία ως Παράγοντας Οδικής Ασφάλειας:
Η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, ως η κύρια αρτηρία εμπορευματικών μεταφορών της χώρας, θέτει την προστασία των επαγγελματιών οδηγών στο επίκεντρο.
Η διασφάλιση της ομαλής διακίνησης προϊόντων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια όσων βρίσκονται στο τιμόνι.
Τα Αποκαλυπτικά Ευρήματα της Έρευνας
Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, η μελέτη για την κόπωση των επαγγελματιών οδηγών δείχνει ότι οι οδηγοί βρίσκονται σε υψηλό μεταβολικό κίνδυνο, με τη φυσική κατάσταση να αποτελεί τον κυριότερο κίνδυνο:
- Σωματική Κατάσταση: 9 στους 10 οδηγούς είναι υπέρβαροι (μέσο BMI 31,1), ενώ η μεταβολική τους ηλικία είναι 4-5 χρόνια μεγαλύτερη από τη βιολογική.
- Αρτηριακή Πίεση: 2 στους 3 έχουν υψηλή πίεση (στάδιο Ι), γεγονός που επιβαρύνει την υγεία τους κατά την οδήγηση.
- Ποιότητα Ύπνου: 1 στους 3 έχει κακή ποιότητα ύπνου, η οποία επιδεινώνει την ψυχική υγεία και την υπνηλία.
- Ιστορικό: Το 20% των ερωτηθέντων έχει ήδη εμπλακεί σε κάποια μορφή τροχαίου ατυχήματος
Πρωτοβουλίες για το 2026: Προς το «Vision Zero»
Με το βλέμμα στον στόχο για μηδενικούς θανάτους έως το 2050, η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου κλιμακώνει τις δράσεις της για την Οδική Ασφάλεια και το 2026:
- Εστίαση στην εμπορευματική κίνηση και την κόπωση των Επαγγελματιών Οδηγών: Ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου επεκτείνει τη στρατηγική της συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για την έρευνα της κόπωσης των επαγγελματιών οδηγών.
- Προστασία Πανίδας: Στοχευμένες παρεμβάσεις σε 98 τεχνικά σημεία για την ασφαλή διέλευση της άγριας πανίδας και εγκατάσταση 20 καμερών αυτόματης ανίχνευσης.
- Εκπαίδευση & Ευαισθητοποίηση: Ανάπτυξη διαδραστικής πλατφόρμας εκπαίδευσης και συνέχιση των προγραμμάτων σε σχολεία σε συνεργασία με το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς».
- Συνεργασία με τα τρία Τμήματα Τροχαίας Αυτ/μων του Έργου: αξιολόγηση βέλτιστων πρακτικών για την ασφαλή διαχείριση των συμβάντων εντός του αυτοκινητόδρομου
Επενδύσεις σε Υποδομές και Βαριά Συντήρηση
Η οδική ασφάλεια θωρακίζεται μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος βαριάς συντήρησης. Το 2025, η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου υλοποίησε έργα ύψους ~€24 εκατ. (πλέον ΦΠΑ). Η δέσμευση αυτή εντείνεται το 2026, με τον προϋπολογισμό για τη βαριά συντήρηση και νέα έργα να αυξάνεται στα ~€35 εκατ. (πλέον ΦΠΑ).
Σημαντικά ορόσημα έργων:
- Σήραγγα Κατερίνης: Τον Οκτώβριο του 2025 παραδόθηκε στην κυκλοφορία πλήρως αναβαθμισμένη.
- Πρόγραμμα Γεφυρών: Από το 2019 έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες σε 31 γέφυρες, ενώ 4 βρίσκονται σε εξέλιξη.
- Πρόσθετα έργα: Το πλάνο του 2026 περιλαμβάνει επίσης γεωτεχνικά έργα, αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις και περιβαλλοντική αναβάθμιση του δικτύου.
Η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου συνεχίζει να επενδύει συστηματικά στην οδική ασφάλεια, δημοσιοποιώντας πλήρως τα δεδομένα και τις παρεμβάσεις της. Στόχος παραμένει η σταδιακή σύγκλιση με τα καλύτερα ευρωπαϊκά πρότυπα, στο πλαίσιο του Vision Zero έως το 2050.
Press Conference – Σακκάς Γεώργιος
Σήμερα φέρνουμε στο προσκήνιο μια αλήθεια που συχνά υποτιμούμε: η οδική ασφάλεια δεν κρίνεται μόνο από το όχημα, τον δρόμο ή την τήρηση του νόμου. Κρίνεται και από την κατάσταση του ίδιου του οδηγού. Από το αν είναι κουρασμένος, από το αν κοιμάται καλά, από το αν έχει επιβαρυμένη υγεία, από το αν είναι πραγματικά «fit to drive». Και αυτό ακριβώς αναδεικνύουν οι δύο μελέτες μας, που πραγματοποιήθηκαν σε πραγματικές συνθήκες πεδίου στην Ελλάδα.
Η πρώτη μελέτη, που συνέκρινε επαγγελματίες οδηγούς βαρέων οχημάτων με ερασιτέχνες οδηγούς, έδειξε μια καθαρή εικόνα: οι επαγγελματίες οδηγοί εμφανίζουν πιο επιβαρυμένο μεταβολικό και καρδιαγγειακό προφίλ. Οι ερασιτέχνες οδηγοί είχαν καλύτερες τιμές στη συστολική πίεση, στη χοληστερόλη και στη γλυκόζη, ενώ η παχυσαρκία και η κακή ποιότητα ύπνου φάνηκε να συνδέονται με περισσότερη κόπωση, περισσότερη υπνηλία και συνολικά χειρότερους δείκτες ικανότητας προς οδήγηση. Με απλά λόγια, όταν η υγεία επιβαρύνεται, επιβαρύνεται και η ασφάλεια.
Η δεύτερη μελέτη εστίασε στους επαγγελματίες οδηγούς μεγάλων αποστάσεων και ανέδειξε κάτι εξίσου σημαντικό. Οι οδηγοί με κακή ποιότητα ύπνου είχαν χειρότερη ψυχολογική κατάσταση, περισσότερη κόπωση και χαμηλότερη ποιότητα ζωής. Όμως, όταν εξετάσαμε ποιοι παράγοντες συνδέονται πιο έντονα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ξεχώρισαν δύο: η ηλικία και η μειωμένη λειτουργική ικανότητα. Και μάλιστα, μια πολύ απλή μέτρηση, η δύναμη χειρολαβής, αναδείχθηκε ως ένας πρακτικός και χαμηλού κόστους δείκτης κινδύνου. Όσο χαμηλότερη η δύναμη λαβής, τόσο μεγαλύτερη η καρδιαγγειακή επιβάρυνση.
Το μήνυμα λοιπόν είναι ξεκάθαρο: αν θέλουμε ασφαλέστερους δρόμους, πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην πρόληψη. Στον ποιοτικό ύπνο. Στη σωματική δραστηριότητα. Στον έλεγχο της πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου. Στην έγκαιρη αναγνώριση της κόπωσης. Και σε απλά εργαλεία αξιολόγησης που μπορούν να εφαρμοστούν εύκολα και γρήγορα στην καθημερινή πράξη.
Δεν μιλάμε για ατομική ευθύνη μόνο. Μιλάμε για ανάγκη πολιτικής, πρόληψης και οργανωμένης φροντίδας. Γιατί όταν προστατεύουμε την υγεία του οδηγού, προστατεύουμε και την ανθρώπινη ζωή στον δρόμο. Και αυτό είναι ένα μήνυμα που αφορά όλους μας.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΚΚΑΣ
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ
ΤΕΦΑΑ – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
